Naukowcy zakwestionowali mit, że testosteron popycha ludzi do podejmowania ryzyka

Naukowcy uważają, że zachowań związanych z podejmowaniem ryzyka nie można wyjaśnić za pomocą jednego hormonu. Ma na nie wpływ sytuacja, osobiste doświadczenie, środowisko społeczne, emocje, wychowanie i konkretny rodzaj ryzyka.

Szczegóły

Testosteron jest często określany jako "hormon ryzyka" i jest związany z agresją, odwagą, impulsywnością i chęcią podejmowania niebezpiecznych decyzji. Szczególnie często przypisuje się to różnicom między mężczyznami i kobietami: mężczyźni mają średnio wyższy poziom testosteronu i są bardziej skłonni do podejmowania ryzyka w niektórych sytuacjach.

Nowe badanie kwestionuje jednak prosty schemat "więcej testosteronu, większe ryzyko".

Autorzy przeprowadzili metaanalizę 52 badań obejmujących łącznie 17 340 mężczyzn. W badaniach tych testosteron mierzono na różne sposoby: poprzez krew, ślinę, podawanie hormonu, a także pomiary pośrednie, takie jak stosunek długości palców, który jest czasami używany jako marker prenatalnej ekspozycji na hormony.

Skłonność do podejmowania ryzyka oceniano również za pomocą różnych metod: poprzez zadania hazardowe, gry loteryjne, testy behawioralne i kwestionariusze osobowości.

Ostatecznie naukowcy nie znaleźli spójnego związku między testosteronem a podejmowaniem ryzyka. Niewielki efekt pojawił się tylko w niektórych rodzajach zadań, takich jak gry loteryjne, ale ogólny obraz nie potwierdził idei, że hormon bezpośrednio determinuje gotowość danej osoby do podejmowania ryzyka.

Dlaczego to ma znaczenie

Praca pokazuje, że popularne wyjaśnienia ludzkich zachowań za pomocą jednego czynnika biologicznego są często zbyt proste.

Podejmowanie ryzyka nie jest takie samo we wszystkich sytuacjach. Podejmowanie ryzyka związanego z pieniędzmi, zbyt szybkie działanie, rozpoczynanie nowego biznesu, wchodzenie w konflikt lub podejmowanie niebezpiecznych decyzji politycznych to różne rodzaje zachowań. Mogą one zależeć od różnych motywacji i kontekstów.

Badania te są również ważne w kontekście stereotypów związanych z płcią. Jeśli mężczyźni są bardziej skłonni do podejmowania ryzyka w pewnych sytuacjach, nie można tego automatycznie tłumaczyć samym testosteronem. Na zachowanie mogą wpływać oczekiwania społeczne, wychowanie, normy męskości, doświadczenie, presja społeczna i określone środowisko.

To powiedziawszy, wniosek ten nie oznacza, że testosteron w ogóle nie wpływa na zachowanie. Chodzi dokładnie o to, że duża analiza nie potwierdziła jego roli jako wiarygodnego i uniwersalnego wyjaśnienia skłonności do podejmowania ryzyka.

Kontekst

Testosteron jest głównym męskim hormonem płciowym, ale posiadają go również kobiety. Jest on zaangażowany w rozwój układu płciowego, utrzymanie masy mięśniowej, gęstości kości, poziomu energii i innych procesów fizjologicznych.

Zainteresowanie związkiem między testosteronem a ryzykiem pojawiło się, ponieważ hormon ten jest rzeczywiście powiązany z wieloma procesami biologicznymi i behawioralnymi. Jednak dowody pochodzące z różnych badań przez długi czas były sprzeczne, przy czym niektóre artykuły wykazywały związek z podejmowaniem ryzyka, inne nie, a niektóre dawały przeciwne wyniki.

Nowa metaanaliza próbowała złożyć ten obraz w całość. Jej główny wniosek: ryzykowne zachowania lepiej jest postrzegać przez pryzmat modelu biopsychospołecznego, w którym biologia jest tylko jedną z części bardziej złożonego systemu.

Źródło

Badanie przeprowadzone przez Irene Sánchez Rodríguez i wsp. No relationship between testosterone and risk aversion: A meta-analytic review opublikowane w Neuroscience & Biobehavioral Reviews w 2026 roku. Autorzy przeanalizowali 52 badania z udziałem 17 340 uczestników i nie znaleźli wiarygodnego związku między poziomem testosteronu a awersją do ryzyka.