Historycy odkryli nieoczekiwane pochodzenie terminu „wypalenie”

Obecnie Światowa Organizacja Zdrowia definiuje wypalenie zawodowe jako zespół objawów wynikający z przewlekłego stresu w miejscu pracy.

Jednak historia samego wyrażenia sięga znacznie dalej w przeszłość.

Badacz przeanalizował angielskie zapisy rolnicze z XVIII wieku i odkrył, że wyrażenie „burned out” początkowo stosowano w sensie dosłownym — w odniesieniu do wypalonych świec, paliwa, pieców lub budynków gospodarczych.

Stopniowo wyrażenie to zaczęto stosować również w odniesieniu do osób całkowicie wyczerpanych ciężką pracą.

Rolnik stracił stodołę i omal nie stracił siebie

Jednym z najbardziej uderzających przykładów jest historia angielskiego rolnika Williama White’a, opisana przez reformatora rolnictwa Arthura Younga w książce „The Farmer’s Tour Through the East of England” (1771).

White dwukrotnie stracił stodołę w wyniku pożaru. Podczas gdy własnoręcznie odbudowywał gospodarstwo, musiał jednocześnie kontynuować pracę na farmie.

Takie połączenie ciężkiej pracy fizycznej oraz konieczności szybkiej odbudowy mienia doprowadziło do całkowitego wyczerpania. Właśnie w tym kontekście Young użył wyrażenia „burned out”.

Zdaniem autora badania już wówczas katastrofa materialna i wyczerpanie fizyczne były postrzegane jako zjawiska powiązane ze sobą.

Praca przez 20 godzin dziennie

Jeszcze bardziej wymowna jest historia górnika Jamesa Crofta.

W ciągu dnia pracował w kopalni węgla, a po zakończeniu zmiany, do późnej nocy, zajmował się własnym niewielkim gospodarstwem rolnym, aby wyżywić rodzinę.

Według obliczeń Arthura Yanga mężczyzna ten spał około czterech godzin dziennie i pracował prawie 20 godzin na dobę.

Współcześni podziwiali jego pracowitość, choć już wtedy zauważali, że ciągłe przeciążenie poważnie podkopało jego zdrowie.

Kiedy ludzie stali się „paliwem”

Badacz uważa, że z biegiem czasu wyrażenie „burned out” przekształciło się z dosłownego opisu spalonych przedmiotów w metaforę ludzkiego wyczerpania.

Ta transformacja językowa odzwierciedlała zmianę stosunku do pracy.

O ile wcześniej „wypalały się” świece lub drewno opałowe, o tyle stopniowo „wypalać się” zaczęli również sami pracownicy – niczym zasób, który można zużywać w celu osiągnięcia celów ekonomicznych.

Autor wiąże to z kształtowaniem się gospodarki kapitalistycznej XVIII wieku, w której długotrwała i ciężka praca stopniowo zaczęła być postrzegana jako norma.

Jednocześnie badanie nie sugeruje, że ludzie XVIII wieku cierpieli na syndrom wypalenia zawodowego w nowoczesnym rozumieniu medycznym.

Chodzi tu o historię samego pojęcia oraz o to, jak zmieniał się język, za pomocą którego społeczeństwo opisywało skutki nadmiernej pracy.

Zdaniem autora pozwala to spojrzeć z innej perspektywy na współczesne dyskusje dotyczące wypalenia zawodowego i przypomina, że problem nadmiernej eksploatacji siły roboczej ma znacznie głębsze korzenie historyczne.

Źródło

Badanie: oparte na materiałach z przyszłej książki „Whistling at the Plough: Poetic Infrastructure from Improvement to Romanticism”.