Naukowcy ustalili, w jaki sposób karaluchy rozpoznają „swoich”

Tuż po urodzeniu w jelitach młodych karaluchów prawie nie ma bakterii niezbędnych im do normalnego życia.

Aby pozyskać te bakterie oraz dodatkowe składniki odżywcze, zjadają one odchody dorosłych karaluchów ze swojej grupy. Jednocześnie młode owady zapoznają się z charakterystycznym zapachem miejsca, w którym dorastały.

W każdej grupie zapach ten może się nieco różnić. Wpływ na niego mają pożywienie, warunki życia oraz bakterie obecne w organizmach karaluchów.

Szczegóły

Naukowcy porównali dwie grupy młodych karaluchów. Jedne po wykluciu się żyły w pobliżu innych karaluchów i odżywiały się ich odchodami. Drugie nie miały takiego doświadczenia.

Karaluchy z drugiej grupy wykazywały jednakowe zainteresowanie zapachami różnych skupisk. Nie wiedziały jeszcze, który zapach uznać za znajomy.

Natomiast owady, które dorastały w pobliżu swojej grupy, później częściej wybierały właśnie jej zapach. Oznacza to, że zapamiętały go i odróżniały od zapachów obcych.

W innym eksperymencie naukowcy powiązali jeden z zapachów ze słodkim pokarmem.

Następnie karaluchy częściej kierowały się w stronę zapachu, w pobliżu którego wcześniej otrzymywały smakołyk. W ten sposób badacze potwierdzili, że owady są zdolne do uczenia się na podstawie własnych doświadczeń oraz zapamiętywania przydatnych sygnałów.

W istocie zapach staje się dla nich wskazówką: w pobliżu może znajdować się pożywienie, schronienie oraz inne karaluchy.

Karaluchy niemieckie nie tworzą złożonych rodzin ani kolonii, jak pszczoły czy mrówki. Żyją jednak w grupach i potrafią zapamiętać zapach miejsca, w którym się wychowały.

Dlatego wyrażenie „rozpoznają swoich” należy rozumieć w sensie umownym. Karaluchy nie rozróżniają krewnych i nie odczuwają uczuć przyjaźni. Po prostu preferują znajomy zapach swojej grupy.

Takie zachowanie pomaga im pozostać w bezpiecznym miejscu, gdzie znajduje się pożywienie, schronienie oraz bakterie niezbędne dla organizmu.

To odkrycie może pomóc w walce z karaluchami

Młode karaluchy rzadko oddalają się od swojej grupy, ponieważ w jej pobliżu znajdują wszystko, czego potrzebują. Z tego powodu zwykłe pułapki i zatrute przynęty mogą być mniej skuteczne.

Naukowcy przypuszczają, że w przyszłości możliwe będzie stworzenie zapachu, który będzie przyciągał karaluchy z różnych grup. Będzie można go dodawać do pułapek i przynęt.

Na razie nie ma takiego uniwersalnego środka. Badanie wykazało jedynie, jakie zapachy wpływają na zachowanie karaluchów i dlaczego owady gromadzą się w jednym miejscu.

Dlaczego jest to istotne

Badania wykazały, że zachowanie karaluchów zależy nie tylko od wrodzonych nawyków. Owady te są w stanie zapamiętywać zapachy i zmieniać swoje zachowanie w oparciu o zdobyte doświadczenia.

Pomaga to lepiej zrozumieć, dlaczego karaluchy tworzą trwałe skupiska i dlaczego czasami trudno jest je wywabić z kryjówek.

Źródło

Badanie: Ayako Wada-Katsumata i in. Rozpoznawanie grupy u karalucha niemieckiego, półspołecznego wszystkożercy, opiera się na preferencji zapachu odchodów, na którą wpływają koprofagia, dieta i uczenie się.

Czasopismo: Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences, 2026.