Polska zmienia przepisy dotyczące obywateli Ukrainy: co stanie się z bezpłatnym zakwaterowaniem i opieką medyczną

W Polsce mogą zostać zrewidowane zasady udzielania wsparcia ukraińskim uchodźcom. Nowy projekt ustawy przewiduje rozszerzenie kręgu osób, które będą mogły bezpłatnie przebywać w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania (OZK), a także zapewnienie Ukraińcom dostępu do podstawowej opieki medycznej niezależnie od ich statusu i miejsca zamieszkania, jak podaje serwis maney.pl.

Inicjatywa ta pojawiła się po tym, jak od 1 lipca 2026 r. wielu Ukraińców utraciło możliwość bezpłatnego zakwaterowania i wyżywienia w takich ośrodkach. Po zmianie przepisów pomoc ta została zachowana jedynie dla wybranych grup: kobiet w ciąży, osób niepełnosprawnych oraz niektórych osób starszych. Pozostali są zmuszeni samodzielnie rozwiązywać kwestie związane z zakwaterowaniem i kosztami wyżywienia.

Kogo można dodać do listy osób uprawnionych do pomocy

Podano, że polska partia lewicowa (Klub Lewica) złożyła 3 lipca w Sejmie projekt ustawy, który przewiduje rozszerzenie listy grup szczególnie wrażliwych. Z kolei minister rodziny, pracy i polityki społecznej Polski, Agnieszka Dzemianowicz-Bonk, oświadczyła, że liczy na poparcie tej inicjatywy ze strony partnerów w koalicji rządzącej. Jak powiedziała, obowiązujące przepisy wykluczyły z systemu pomocy część osób, które również znajdują się w trudnej sytuacji życiowej.

Obecnie pojawiają się sytuacje, które wymagają pilnego rozwiązania – zauważyła pani minister.

Jako przykład podała rodziny z dziećmi: matka wychowująca dziecko niepełnosprawne ma prawo do bezpłatnego zakwaterowania w ośrodku zbiorowego zakwaterowania, jednak pozostałe dzieci z tej rodziny mogą zostać pozbawione takiego wsparcia.

Zgodnie z propozycją prawo do bezpłatnego zakwaterowania i wyżywienia w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania mogą uzyskać:

• samotne matki, które samodzielnie wychowują dzieci i nie pozostają w związku małżeńskim lub których partnerzy nie przebywają na terytorium Polski;

• emeryci i renciści, których świadczenia są co najmniej o 50% niższe od minimalnej emerytury lub renty;

• członkowie rodzin, w których znajdują się osoby należące do grup szczególnie wrażliwych.

Opieka medyczna dla Ukraińców niezależnie od miejsca zamieszkania

Kolejna istotna zmiana dotyczy opieki zdrowotnej. Autorzy projektu ustawy proponują zapewnienie ukraińskim uchodźcom dostępu do ubezpieczenia zdrowotnego oraz podstawowej bezpłatnej opieki medycznej, niezależnie od tego, czy przebywają oni w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania, oraz czy należą do oficjalnie uznanych grup szczególnie wrażliwych.

Obecnie część Ukraińców, którzy utracili prawo do pomocy w ośrodkach zakwaterowania, boryka się nie tylko z problemami mieszkaniowymi, ale także z dodatkowymi kosztami leczenia.

Ile będzie kosztował nowy program

Rozszerzenie listy osób, które będą mogły bezpłatnie korzystać z ośrodków zbiorowego zakwaterowania, szacuje się na około 18 milionów złotych.

Dodatkowe finansowanie opieki medycznej będzie wymagało jeszcze około 80 milionów złotych.

W polskim Ministerstwie Rodziny uważa się te wydatki za uzasadnione. Według pani Dzemynowicz-Bonk sytuacja, w której osoby z grup szczególnie wrażliwych pozostaną bez wsparcia i opieki medycznej, może kosztować państwo znacznie więcej.

Decyzja spodziewana jest jesienią

Projekt ustawy ma zostać rozpatrzony na posiedzeniu polskiego Sejmu we wrześniu. Jeśli posłowie go poprą, część Ukraińców, którzy stracili dostęp do bezpłatnego zakwaterowania i wyżywienia, będzie mogła ponownie uzyskać pomoc państwową. Inicjatorzy zmian podkreślają: celem dokumentu nie jest przywrócenie poprzednich zasad dla wszystkich, lecz wyeliminowanie istniejących luk oraz zapewnienie wsparcia tym, którzy rzeczywiście nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów zakwaterowania i opieki zdrowotnej.

Według danych Eurostatu na dzień 31 maja 2026 r. w Polsce status tymczasowej ochrony posiadało 967 505 osób z Ukrainy. Wśród Ukraińców objętych tymczasową ochroną w Polsce kobiety stanowią około 43–46%, a dzieci – około 30%. Mężczyźni stanowią około 25%.