Dlaczego „sowy” częściej gromadzą tłuszcz w okolicy brzucha: nowe badania

Badanie wykazało, że „sowy” częściej odkładają główne posiłki na wieczór, spożywają mniej produktów bogatych w witaminy i błonnik oraz mają więcej tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha w porównaniu z „skowronkami”.

Wyniki opublikowano w czasopiśmie „Frontiers in Nutrition”.

Jednak badanie to nie dowodzi, że późny tryb życia sam w sobie powoduje otyłość. Wykazało jedynie związek między chronotypem a stanem zdrowia.

Co ustalili naukowcy

W badaniu wzięło udział 287 kobiet w wieku od 18 do 45 lat, mieszkających w Nowej Zelandii. Najpierw naukowcy określili ich chronotyp – czy należą do grupy „rannych ptaków”, „sów”, czy też zajmują pozycję pośrednią. Następnie uczestniczki przez pięć dni zapisywały wszystko, co jadły i piły.

Ponadto badacze ocenili skład ciała za pomocą skanowania DXA — metody pozwalającej na dokładne określenie ilości tkanki tłuszczowej i jej rozmieszczenia. U uczestniczek pobrano również próbki krwi.

Okazało się, że kobiety o wieczornym chronotypie:

• częściej spożywały posiłki późnym wieczorem;
• rzadziej spożywały produkty bogate w witaminy, minerały i błonnik;
• miały wyższy wskaźnik masy ciała;
• częściej gromadziły tłuszcz w okolicy brzucha;
• wykazywały mniej korzystne wskaźniki metabolizmu.

Chociaż ogólna liczba spożywanych kalorii praktycznie nie różniła się od innych grup, rozkład posiłków w ciągu dnia był zupełnie inny.

Dlaczego tłuszcz w okolicy brzucha uważa się za bardziej niebezpieczny

Badacze zwrócili uwagę nie tylko na ogólną masę ciała, ale także na to, gdzie dokładnie odkłada się tłuszcz.

U „sów” częściej obserwowano gromadzenie się tkanki tłuszczowej w okolicy talii. Ten typ otyłości uznaje się za bardziej niebezpieczny, ponieważ wiąże się ze zwiększonym ryzykiem cukrzycy typu 2, chorób sercowo-naczyniowych oraz zaburzeń metabolizmu.

Badania krwi wykazały również, że u uczestniczek o wieczornym chronotypie odnotowano wyższy poziom insuliny, trójglicerydów i leptyny, natomiast poziom „dobrego” cholesterolu (HDL) okazał się niższy.

Dlaczego tak się dzieje

Naukowcy uważają, że na metabolizm wpływa nie tylko to, co jemy, ale także pora spożywania posiłków.

Organizm funkcjonuje zgodnie z wewnętrznym zegarem biologicznym, a posiłki stanowią dla niego swego rodzaju sygnał. Jeśli większość kalorii spożywana jest późnym wieczorem, a rano osoba prawie nic nie je, może to wpływać na przebieg metabolizmu.

Ponadto uczestniczki o wieczornym typie biologicznym częściej wybierały mniej zdrowe produkty i przyjmowały mniej ważnych mikroelementów.

Czy istnieje powód, by zmienić tryb odżywiania?

Autorzy podkreślają, że wyników nie można na razie uznać za ostateczne. Badanie przeprowadzono wyłącznie wśród kobiet, dlatego nie wiadomo, czy takie same zależności będą obserwowane u mężczyzn lub osób w innym wieku.

Ponadto badanie wskazuje jedynie na związek między chronotypem a stanem zdrowia, ale nie dowodzi, że to właśnie późne zasypianie jest przyczyną przyrostu masy ciała.

Niemniej jednak badanie potwierdza, że rytm snu, pora spożywania posiłków oraz jakość diety mogą odgrywać istotną rolę w profilaktyce otyłości i zaburzeń metabolizmu.

Dlaczego jest to ważne

Współczesny styl życia coraz częściej zmusza ludzi do kładzenia się spać później, pracy wieczorami oraz przesuwania kolacji na późniejsze godziny.

Nowe badania pokazują, że dla zdrowia znaczenie ma nie tylko liczba kalorii, ale także to, kiedy dana osoba spożywa posiłki oraz w jakim stopniu jej rytm dnia jest zgodny z wewnętrznym zegarem biologicznym.

Kontekst

Chronotyp to wrodzona cecha ludzkiego zegara biologicznego, określająca, kiedy danej osobie łatwiej jest się budzić, pracować i kłaść się spać. Zazwyczaj ludzi dzieli się warunkowo na „skowronki”, „sowy” oraz osoby zajmujące pozycję pośrednią.

Wcześniejsze badania wykazały już, że chronotyp wieczorny częściej wiąże się z późnymi posiłkami, mniej zdrową dietą oraz podwyższonym ryzykiem otyłości. Nowe badanie stało się jednym z nielicznych, w których naukowcy ocenili nie tylko wskaźnik masy ciała, ale także dokładny rozkład tkanki tłuszczowej w organizmie, a także szeroki zestaw wskaźników metabolicznych.

Źródło

van der Merwe C. i in. Chronotype and associations with dietary intake, meal timing, body composition, and metabolic biomarkers. Frontiers in Nutrition (2026).