Ludzie żyją samotnie częściej niż kiedyś. Problemem jest nie tylko samotność

Nowe badanie pokazuje, że życie w pojedynkę często nie jest świadomym wyborem, ale wynikiem okoliczności. Ludzie przeprowadzają się do miasta, rozstają się, zostają sami po dorośnięciu dzieci lub po prostu nie znajdują dogodnego formatu wspólnego zakwaterowania. A życie w pojedynkę może zwiększać poczucie izolacji i obciążenie zasobów: jedna osoba nadal potrzebuje oddzielnego mieszkania, urządzeń, ogrzewania, mebli i sprzętu AGD.

Badaczka zrównoważonego rozwoju Tullia Jack z Uniwersytetu Lund przeprowadziła pogłębione wywiady z 23 singlami mieszkającymi samotnie w Danii. Praca została opublikowana w czasopiśmie Humanities and Social Sciences Communications.

Szczegóły

Autorka badania zidentyfikowała cztery główne drogi do życia w pojedynkę. Pierwszą z nich jest przeprowadzka do miasta. Osoba znajduje się w nowym miejscu, bez stabilnego kręgu kontaktów, a wynajęcie oddzielnego mieszkania jest często łatwiejsze niż znalezienie odpowiednich sąsiadów.

Drugi sposób - poczucie, że dana osoba "wyrosła" ze wspólnego wynajmu. Wiele osób mieszkało ze współlokatorami, gdy byli studentami lub nie mieli pracy, ale później zaczęli postrzegać ten format jako tymczasowy i zbyt uciążliwy.

Trzeci sposób to "puste gniazdo", kiedy dzieci dorastają i wyprowadzają się, a rodzic zostaje sam. Czwarty to świadomy wybór prywatności: niektórzy ludzie naprawdę potrzebują żyć bez stałej obecności innych.

Co ciekawe, wielu uczestników nie postrzegało życia w pojedynkę jako idealnej opcji. Według Jacka, niektórzy z respondentów chcieliby mieszkać z partnerem, przyjaciółmi lub we wspólnym mieszkaniu, ale takie były okoliczności.

Osobnym tematem była samotność. W wywiadach około połowa uczestników sama stwierdziła, że czuje się odizolowana. Badacz zauważa, że dana osoba może mieć znajomych, ale nie ludzi, do których może się zwrócić, gdy potrzebuje pomocy w życiu codziennym lub wsparcia w trudnym momencie.

Dlaczego ma to znaczenie

Życie w pojedynkę to nie tylko kwestia osobistego komfortu. Ma to również związek z zużyciem zasobów. Kiedy kilka osób mieszka razem, dzielą się przestrzenią, urządzeniami, ogrzewaniem, meblami i wieloma przedmiotami gospodarstwa domowego. Gdy każdy mieszka osobno, wszystkie te rzeczy muszą być powielane.

Właśnie dlatego badacze zrównoważonego rozwoju postrzegają wspólne mieszkania jako jeden ze stosunkowo łatwych sposobów na zmniejszenie śladu węglowego. W krajach skandynawskich prawie połowa gospodarstw domowych to gospodarstwa jednoosobowe, więc nawet niewielkie zmiany w nawykach mieszkaniowych mogą mieć znaczenie.

Ale ważne zastrzeżenie: nie chodzi o zmuszanie ludzi do wspólnego życia. Dla wielu osób przestrzeń osobista jest rzeczywiście niezbędna. Problem jest inny - obecnie rynek mieszkaniowy często oferuje tylko dwie wyraźne opcje: oddzielne mieszkanie dla jednej osoby lub mieszkanie dla tradycyjnej rodziny. Elastyczne formy, w których można dzielić się zasobami i nadal zachować prywatność, są rzadkością.

Kontekst

W badaniu zauważalne były również różnice między płciami. Mężczyźni częściej opisywali życie w pojedynkę jako niepożądane i związane z napiętnowaniem. Wśród kobiet, szczególnie tych starszych i po przebytych związkach, bardziej powszechne było inne podejście: nie chciały ponownie mieszkać z partnerem, również z powodu wcześniejszego nierównego podziału prac domowych.

Nie oznacza to, że wszyscy mężczyźni cierpią z powodu samotności, a wszystkie kobiety są zadowolone z życia w pojedynkę. Badanie jest niewielkie i jakościowe - 23 wywiady, a nie duża ankieta krajowa. Ale dobrze pokazuje: powody życia w pojedynkę są bardziej złożone niż prosty wybór między "chcę być sam" a "nie chcę być sam".

Autor sugeruje opracowanie bardziej elastycznych form wspólnego mieszkania: współmieszkania dla osób w różnym wieku, jasnych zasad wspólnego wynajmu, zachęt finansowych dla tych, którzy dzielą mieszkanie oraz usług, które pomagają znaleźć odpowiednich sąsiadów. Jednocześnie takie rozwiązania powinny szanować prawo człowieka do prywatności.

Źródło

Tullia Jack, "Home alone: solo living pathways, everyday experiences and policy implications for sharing and sustainability", Humanities and Social Sciences Communications, 2026.